Uroki Fotonbromów.

 Robiąc zestaw pokazowy dla miłośników spędzania długich godzin w dusznym pomieszczeniu, oświetlonym tylko czerwonym światłem, od czasu do czasu świeceniem żarówki powiększalnika, odkryłem w czeluściach szafki kilka zapomnianych opakowań z papierami Fotonbrom. Nie były to duże formaty - 18 x 24 cm oraz 13 x 18 cm, jednak pozwoliły na uzyskanie kolejnego doświadczenia.

Jestem o tyle mądrzejszy, że wiem, iż Fotonbrom specjalny, który wychodził dość mdło przy negatywach słabiej krytych, sprawuje się całkiem przyjemnie dla po naświetleniu z negatywu wywołanego standardowo, wg przepisu, z mocniej krytymi (ale nie smolistymi)czerniami.

Należy go naświetlać dość krótko, a wywoływać długo w ciepłej zupie litowej, w której radośnie unosi się sporo cząstek składników części A oraz B (mam na myśli wywoływacz własny wg receptury ORWO 70/ANSCO 70). Wtedy kontrast oraz szczegóły w światłach i cieniach spełniają wymagania estetyczne - oczywiście zawsze jest to kwestia gustu.

Wrakowisko k. rafinerii gdańskiej. Fotonowski BROM B34-111 K Twardy karton z lat 70-tych. Nie spotkałem wcześniej tak pięknie zachowującego się w licie polskiego papieru. Przypomina mi papier AGFA Record-Rapid z tego samego okresu, jest jednak nieco cieńszy.

j.w. Film Rollei Retro 100 wywołany w HC-110 1:31. Dość mocno kryte cienie, jednak obróbka w ORWO 70 pozwala na wydobycie szczegółów w tychże cieniach.

ORP "Błyskawica". 9.03.2025, Nikon F3, Nikkor 2,8/28 mm z filtrem czerwonym. Fomapan 200 w D-76 własnego składu.

Wrakowisko, 10.03.2012. Fotonbrom FB 50 -111 C Cienki. Spleśniał przez pół wieku, dlatego musiałem obciąć wszystkie arkusiki z jednej strony. Reszta pracuje bardzo pięknie.

Ciemnia litowa 22.08.2023.

 Jako że jest potrzeba naświetlania odbitek na papierze, to działamy tak często, jak sił i czasu starcza. Wczoraj popełniliśmy sporą ilość odbitek 18 x 24 na papierze Fotonbrom bez żadnych dodatkowych oznaczeń - był tylko w czarnym papierze chroniącym przed dziennym światłem; zakładamy, że średni lub specjalny, bo pracował bardzo przyjemnie dla oka.

Użyliśmy wywoływacza ORWO 70 o zmodyfikowanym przez Igora składzie, co przyspiesza wywoływania oraz podbija kontrast, jednocześnie zachowując miłą dla oka ciepłotę świateł.

Odbijaliśmy negatywy średnio - oraz małoobrazkowe, korzystając z dwóch powiększalników. Następnym razem odpalimy potwora, czyli Magnitarusa 9 x 12 cm. Będzie się działo, będzie sztuka litu :)

I jak zwykle prośba - jeżeli znacie kogoś, kto posiada jeszcze stare materiały fotograficzne, szczególnie papiery, to spróbujcie je dla nas pozyskać.

Kolejne działania ciemniowe GTF w dniu 20.06.023.

 Ciemni nigdy dość, zwłaszcza dla nawiedzonych fanatyków niedoskonałości i braku powtarzalności, czyli nas :)

Jakiś czas temu nasz kolega znalazł na wysypisku śmieci pudło po butach zawierające kilka setek szklanych negatywów 9x12 cm. Część z nich uległa nieodwracalnej destrukcji, jako że niektóre płytki skleiły się pod wpływem deszczówki, jednak ok. 200 płytek zostało zachowanych w niezłym stanie.

Obecnie są one myte i suszone na bukowym koziołeczku/suszarce z lat 50-tych. Na każdej płytce są trzy ujęcia tej samej osoby - profil lewy, en face oraz ujęcie z prawej strony pod kątem 45 stopni. Są to zdjęcia policyjne/milicyjne; każdy negatyw posiada sygnaturę.

Większość zdjęć jest ostra i prawidłowo naświetlona. Niektóre są słabiej kryte albo posiadają widoczne ślady wysrebrzenia, co wynika ze zbyt krótkiego czasu lub niedostatecznego utrwalenia/wypłukania.

Ponieważ powoli udoskonalamy działanie naszego największego powiększalnika - czechosłowackiego Magnitarusa 9 x 12 cm z obiektywem Belar 180 mm, to wczoraj wypróbowaliśmy go na jednym negatywie - dobrze i kontrastowo naświetlonym kawałku szkła przedstawiającym dość zmęczoną fizjonomię człowieka, którego nie chciałbym spotkać nawet na dobrze oświetlonej ulicy. Dla uniknięcia ewentualnych zarzutów odnoszących się do opublikowania wizerunku osoby, która w 1954 r. mogła mieć około 25-35 lat, rysy twarzy zostały w części rozmyte w Photoshopie.

Powiększenie kolega nasz wykonał na papierze Fotonbrom FBR 3 111 CK średnim z lat 80-tych formatu 18 x 24 cm, wywoływacz to oczywiście lith ORWO 70. Gotowa odbitka ma miłe dla oka ciepłe barwy - brązowe w cieniach oraz żółtobrązowe w światłach. 

Kolejnym etapem modernizacji/ulepszania Magnitarusa będzie dodanie mu matówki nad kondensorem, co pozwoli na bardziej równe rozproszenie światła. Dużo pomogła wymiana żarówki na ledową o dużej średnicy bańki (4000 st. K); matówka wyrówna rozkład światła, które jeszcze nie jest idealnie równo rozproszone.

Tak więc obecnie możemy zacząć zajmować się tzw. archeologią fotografii w wykonaniu praktycznym: stare negatywy wielkoformatowe, przeterminowane papiery odzyskujące świeżość w licie, i projekty na przyszłość. Jeżeli ktoś z Was posiada stare papiery, filmy lub (najchętniej) zabytkowe szklane negatywy, to teraz możemy dać im nowe życie :)

fot. Adam Fleks

Odbitki kolegi z małego obrazka.

Igor przy Krokusie.

Zdjęcia oraz pasek stykówki.

Odbitka 18x24 cm z płytki szklanej 9x12 cm na papierze Fotonbrom po lewej.

Urobek z wtorku. Fizys z negatywu szklanego na wszelki wypadek rozmyta dla uniemożliwienia ewentualnej identyfikacji osoby sprzed 70 lat.

Sciemniamy litując, czyli działania artystyczne w darkroomie GTF w czerwcu 2023.

 Tytuł może nieco przydługi, lecz wart zachodu przy wpisywaniu, jako że nasza ciemnia stopniowo wyzwala w nas pokłady twórczej oraz chemiczno-technicznej innowacyjności. A wszystko to zależy od dnia, znaku zodiaku, aktualnie użytego papieru oraz zbiegu innych czynników, nie zawsze zależnych od naszej wolnej woli.

Ciemnia GTF funkcjonuje przez 3 dni w tygodniu - w poniedziałki działają tam Piotr wraz z Michałem, we wtorki stara się rządzić prezes, zaś środy to domena Andrzeja.

Pierwsze dwa wtorki czerwca to wywołanie kilku ciekawych odbitek litowych. 6.06 to negatywy Dymitra oraz Igora odbijane m.in. na papierze Fotonbrom Średnim 24x30 cm, który okazał się być na tyle mocno zagrzybiony i zawilgocony, że grzybnia, która zaczęła pożerać emulsję żelatynową, utworzyła dodatkowe artefakty w trakcie moczenia w litowym wywoływaczu ORWO 70. Efekty są niepowtarzalne, jako że akurat tego papieru jest mało, pozostaje więc szukać podobnych zabytków na aukcjach internetowych. 

Jeżeli ktoś posiada zachomikowane gdzieś jakiekolwiek stare papiery fotograficzne, to chętnie przyjmiemy każą ich ilość.

13.06 to papier Fotonbrom Normalny na podłożu polietylenowym, ale z ostatnich partii produkcyjnych w latach 90-tych. Pracował całkiem przyjemnie, natomiast parę przewołanych odbitek udało się rozjaśnić w złożonym onegdaj przez prezesa odbielaczu, co pozwala na rozjaśnienie i późniejsze tonowanie w sepii albo też ponowne wywołanie w ciepłym i mocno rozcieńczonym licie.

Do tego dochodzą próby wywoływania wielkoformatowych błon RTG przez Piotra i Michała, dokonywane z różnym powodzeniem, jednak generalnie można uznać, że uzyskane rezultaty są zachęcające.

Ocena negatywu przez Igora i Dymitra.

Odbitki 24x30 cm na Fotonbromie średnim z artefaktami odpleśniowymi 6.06.2023.

Wyjątkowa i unikatowa odbitka Igora.

Podobnie unikatowa odbitka Dymitra.

Urobek z 13.06.2023 na Fotonbromie normalnym PE. Paski testowe oraz odbitki 23 x 23 cm.

Fotonbrom normalny PE - po lewej odbitka odbielona, po prawej "normalna" 23 x 23 cm.

Piotr i Michał z ich negatywami na błonach RTG 24x30 cm.

Notatki poczynione w trakcie obróbki do wykorzystania przy kolejnych sesjach ciemniowych.

 

Spotkanie w ciemni; 28.02.2023 itd.

Wtorkowe spotkanie w ciemni GTF należy uznać za udane; wykonaliśmy kilka odbitek litowych na starych papierach ORWO BN 111 oraz Fotonbrom (wszelkie darowizny w postaci kilkudziesięcioletnich materiałów bardzo mile widziane) oraz ustaliliśmy, że będą również miały miejsce ciemniowe spotkania we środę, prowadzone przez Andrzeja Baranowskiego.

Tym razem wykonywaliśmy odbitki z negatywu AGFA (A. Baranowski) oraz rentgenowskiej błony 24 x 30 cm (P. Langman).

Fotografie ze spotkania Michał Moroz

Stykówka z błony RTG, fot. Piotr Langman.

Nasze dwie udane sesje w ciemni. 6.12 i 13.12.2022.

 Oprócz spotkań czwartkowych - na których dzieje się wiele - spotykamy się także we wtorki na bardziej kameralnych zajęciach w ciemni, gdzie najczęściej wykonujemy odbitki litowe albo wywołujemy negatywy.

6.12.2022 litowaliśmy zdjęcia Marcina Lichwy oraz Piotra Nowickiego naświetlając stare papiery Tetenala oraz ORWO. Spotkanie było bardzo owocne, jako że wywołaliśmy sporo odbitek formatów 18 x 24 oraz 24 x 30 cm.

Natomiast 13.12.2022 odbyła się kolejna sesja ciemniowa, na której wraz z Witkiem Baranowskim uzyskaliśmy siedem odbitek, tym razem na starych polskich papierach fotograficznych Fotonbrom formatu 18 x 24 cm o gradacji twardej oraz normalnej. Wykorzystaliśmy wywoływacz litowy ORWO 70 stosowany zamiennie z ANSCO 70 (receptury wg M. Ilińskiego, Materiały fotograficzne czarno-białe, W-wa 1976). 

Okazało się, że również stare polskie papiery pracują dobrze, podobnie jak użyte przez nas na poprzedniej sesji materiały ORWO oraz Tetenal. Potrzebna jest wyższa temperatura rozruchowa (ok. 32-35 st. C) oraz nieco wyższe stężenie roztworu roboczego (40 ml A + 40 ml B do około 1000 ml H2O z dodatkiem ok. 40 ml zużytego wywoływacza z poprzedniej sesji). Potem wystarczy dolewać do użytej wcześniej zupy po ok. 10 ml koncentratu A oraz B wywoływacza; przy niezbyt mocno krytym (prawidłowo wywołanym) negatywie małoobrazkowym czas naświetlania arkusza papieru wynosił 20 sekund przy otworze przysłony 4,5 dla obiektywu 55 mm.

Cienie są czarne lub brunatne, natomiast świateł wczoraj nie byliśmy w stanie ocenić, jako że zostawiliśmy mokre odbitki suszące się na lince. Obejrzymy je jutro, gdy będą już suche.

Założony został zeszyt - kapownik dla robienia notatek ciemniowych oraz wklejania tam pasków testowych, co powinno nam ułatwić przyszłe sesje przy powiększalnikach.

UWAGA: Gdy natraficie na opakowania starych papierów fotograficznych - nie wypuszczajcie ich z rąk!

Ciemnia 6.12.2022.

ORWO BN 1 24x30 cm.

Odbitki Piotra Nowickiego i Marcina Lichwy - papier Tetenal TT oraz ORWO BN111 18 x 24 cm.

6.12.2022, dwa arkusze Tetenala 18x24 oraz jeden arkusz ORWO BH1 po prawej.

Witek Baranowski wiesza swoje odbitki na papierach Foton - 13.12.2022.

Po lewej: Fotonbrom twardy cienki, po prawej Fotonbrom normalny karton; oba zdjęcia 18 x 24 cm. 13.12.2022.

Urobek w dniu 13.12.2022 na starych Fotonbromach. Wszystkie analogi Witka Baranowskiego.

Fotonbrom normalny karton 18x24 cm.

Bardzo stary cienki Fotobrom twardy 18 24 cm. Podwójna ekspozycja W. Baranowski.

Fotonbrom twardy - zdj. W. Baranowskiego z naszego pleneru w Jantarze i na Przekopie Mierzei.

Opakowanie pap. Fotonbrom z pocz. lat 90-tych.

Płukanie odbitek i paska testowego.

Spotkanie wielotematyczne 29 lipca 2021.

 Było nas całkiem sporo, jako że znalazło się całkiem wiele tematów do omówienia: wyjazd do Rodowa połączony z konkursem "Barwy Lasu", listopadowa wystawa fotografii artystycznej GTF w Domu Uphagena - Sławek Fiebig przyniósł do pokazania imponujące rozmiarami oraz ciekawe artystycznie wydruki; Piotr oraz Michał a także Kasia pracowicie i cierpliwie obrabiali odbitki litowe; do tego doszły komentarze oraz wsparcie Piotra Zabłockiego. Trudno wymienić wszystko, co się działo lub o czym była mowa, za nieumyślne pominięcie przepraszamy :)

Poniżej nieco zdjęć ze spotkania oraz czynności ciemniowych.

fot. Katarzyna Wojtczak

fot. Katarzyna Wojtczak

fot. Katarzyna Wojtczak

fot. Katarzyna Wojtczak

fot. Adam Fleks

fot. Adam Fleks

fot. Adam Fleks

fot. Adam Fleks

fot. Adam Fleks

fot. Adam Fleks

fot. Katarzyna Wojtczak