W niedzielę 25 stycznia 2026 razem z Asią powiesiliśmy w Galerii Gdyńskiego Centrum Filmowego przy Placu Grunwaldzkim 2 w Gdyni kolejną odsłonę mojej wystawy poświęconej Kobietom - jako że jest to odsłona druga w kolejności, to logicznym wydało mi się nazwać ją "FEMINA II" - następna to "FEMINA III", którą zamierzam pokazać w Galerii Gdańskiego Towarzystwa Fotograficznego w czerwu i lipcu tegoż lata. Ale to pieśń przyszłości; muszę tę wystawę nieco przerobić, by za każdym razem nie pokazywać wyłącznie tego samego.
Obecna wystawa w Gdyni to zbiór portretów i aktów w zestawie oraz ilości jeszcze do tej pory razem nie pokazywanej. Wystawa prezentuje cykl fotografii wykonanych w alternatywnych technikach szlachetnych oraz historycznych, takich jak wiktoriańska guma dwuchromianowa oraz lith printing. Dzięki temu fotografie uzyskują niepowtarzalny charakter co sprawia, że każdy obraz staje się unikalnym dziełem. Ręczne procesy, wymagające cierpliwości i skupienia, wprowadzają element malarskości i wyjątkowości, niemożliwy do uzyskania w fotografii cyfrowej.
Wystawa "Femina II" to zaproszenie do refleksji nad kobiecym portretem – ponadczasowym tematem w sztuce – oraz nad samą fotografią, która poprzez techniki szlachetne powraca do swoich źródeł, ukazując piękno nie tylko przedstawienia, lecz także samego procesu tworzenia.
Lith printing to alternatywna technika fotograficzna oparta na tradycyjnym procesie ciemniowym, w której używa się specjalnych wywoływaczy o dużym rozcieńczeniu. Pozwala to uzyskać charakterystyczny efekt – mocny kontrast, delikatne światła, miękkie przejścia tonalne oraz ciepłe, nasycone barwy. Każda odbitka jest niepowtarzalna, ponieważ proces przebiega w sposób trudny do pełnej kontroli, co nadaje pracom wyjątkowy, ekspresyjny charakter. Lith printing narodził się w latach 70. XX wieku, gdy fotografowie zaczęli eksperymentować ze starymi papierami bromosrebrowymi i silnie rozcieńczonymi wywoływaczami. Proces szybko zdobył popularność dzięki wyjątkowym efektom – mocnym kontrastom, miękkim światłom i ciepłym tonacjom kolorystycznym. Z biegiem lat stał się jedną z najbardziej cenionych technik alternatywnych w fotografii ciemniowej, pozwalającą na uzyskanie niepowtarzalnych odbitek, których nie da się w pełni skopiować.
Oto kilku znanych fotografów związanych z techniką lith printing:
• Tim Rudman – brytyjski fotograf i lekarz, uznawany za jednego z największych popularyzatorów i mistrzów techniki lith, autor książek i warsztatów na całym świecie.
• Wolfgang Moersch – niemiecki fotograf i chemik, twórca własnych wywoływaczy lith i znany praktyk tej techniki.
• Anton Corbijn – holenderski fotograf i reżyser, stosował lith printing w swoich charakterystycznych, kontrastowych portretach artystów i muzyków.
Guma dwuchromianowa to historyczna technika szlachetna, rozwinięta w XIX wieku. Polega na nanoszeniu na papier warstwy gumy arabskiej zmieszanej z dwuchromianem i pigmentem. Po naświetleniu światłem UV i wypłukaniu obrazu wodą powstaje unikalny, ręcznie kształtowany obraz fotograficzny. Proces pozwala na wielowarstwowe nakładanie barw i daje efekt malarski, miękki i niepowtarzalny – każda odbitka jest jedyna w swoim rodzaju.
• Robert Demachy (1859–1936) – francuski mistrz piktorializmu, jeden z najsłynniejszych autorów prac w gumie, łączył fotografię z malarską ekspresją.
• Constant Puyo (1857–1933) – francuski fotograf i teoretyk, ceniony za miękkie, nastrojowe portrety i pejzaże w gumie.
• Alvin Langdon Coburn (1882–1966) – amerykański fotograf związany z ruchem piktorialnym, eksperymentował z gumą oraz innymi technikami szlachetnymi.
• Edward Steichen (1879–1973) – na początku kariery tworzył w technikach alternatywnych, m.in. w gumie dwuchromianowej, zanim przeszedł do fotografii modernistycznej.
• Heinrich Kühn (1866–1944) – austriacki fotograf piktorialista, mistrz technik szlachetnych, w tym gumy, znany z subtelnych portretów i scen rodzajowych.
• Marian Dederko (1880 - 1965) - polski artysta fotografik, piktorialista. Techniką gumową zajął się pod wplywem Jana Bułhaka. W roku 1924 Dederko pokazał swoje prace w technice gumowej na wystawie warszawskiego cechu fotografów. Po wojnie Dederko został w roku 1947 współzałożycielem Związku Polskich Artystów Fotografików (legitymacja nr 3).
• Witold Dederko (1906 - 1988) - polski fotoreporter i aktor. Po ojcu Marianie Dederko odziedziczył fascynację technikami szlachetnymi. Autorską recepturę na gumę zawarł w publikacji Guma warszawska (1983). Członek ZPAF od 1947 roku.
Moje wykonywane na zamówienie prace znajdują się w zbiorach prywatnych w Polsce, Danii oraz Szwajcarii.
Chętnie rozważę powystawową zamianę niektórych moich prac na bilety Narodowego Banku Polskiego. Wystawiam faktury VAT.
e-mail: adamfleks@gmail.com; https://adamfleks.pl/fotografia/; https://adamfleks.blogspot.com/ https://www.facebook.com/adam.fleks
 |
| Guma dwuchromianowa trójwarstwowa. |
